Ειδήσεις και νέα του Αλίμου

Ο Λόφος Αγίας Άννας ή των Θεσμοφορίων στον Άλιμο

Ο Λόφος Αγίας Άννας ή των Θεσμοφορίων στον Άλιμο

Τα Θεσμοφόρια ήταν πανάρχαια γιορτή του λατρευτικού κύκλου της Δήμητρας και της Κόρης (Περσεφόνης) με γονιμικό χαρακτήρα και γιορτάζονταν σε πολλές πόλεις της Ελλάδας, της Μ. Ασίας, της Αιγύπτου, της Κυρηναϊκής και της Ιταλίας.

Σχετίζονταν αρχικά με τη σπορά και την ευόδωση της συγκομιδής και αργότερα με την ευγονία των γυναικών.  Σκοπός των Θεσμοφορίων ήταν να ενισχυθεί το σιτάρι, που θα χρησιμοποιούνταν ως σπόρος, ώστε να καρποφορήσει πλούσια.

Η ενίσχυση γινόταν με μαγικό τρόπο και η προετοιμασία άρχιζε μερικούς μήνες νωρίτερα.  Ύστερα οι μαγικοί κι ευλογημένοι "θεσμοί" μοιράζονταν στους γεωργούς, που θα τους ανακάτευαν με το σπόρο για να έχουν καλή σοδειά.

Είναι σημαντικό ότι στα Θεσμοφόρια είχαν δικαίωμα να λάβουν μέρος μόνο έγγαμες γυναίκες, ενώ οι άντρες ήταν αποκλεισμένοι. Αυτό εξηγείται από την αρχαιότατη αντίληψη ότι η γυναίκα ταυτίζεται με τις γονιμοποιούς δυνάμεις της φύσης, άρα με την ίδια τη γη.  Στην Αθήνα η γιορτή διαρκούσε αρχικά τρεις κι έπειτα πέντε ημέρες, από τις 9 ως τις 13 Πυανεψιώνος (γύρω στα τέλη Οκτωβρίου).  Η πρώτη ημέρα λεγόταν "Στήνια" και οι γυναίκες της Αθήνας πήγαιναν στο Θεσμοφόριο του Δήμου Αλιμούντος, όπου την δεύτερη ημέρα γιόρταζαν τα "εν Αλιμούντι Θεσμοφόρια".  Η τρίτη ημέρα λεγόταν "Άνοδος", γιατί οι γυναίκες επέστρεφαν στην Αθήνα, στο Θεσμοφόριο που βρισκόταν στη βόρεια κλιτύ της Ακρόπολης, ανατολικά της οδού των Παναθηναίων. 

Η τέταρτη ημέρα λεγόταν "Νηστεία" και η πέμπτη "Καλλιγένεια" και ήταν αφιερωμένη σε χορούς και πειράγματα.

Το Θεσμοφόριο του Αλίμου βρισκόταν σε χαμηλό λόγο νοτιοανατολικά του λόγου Πανί (γι αυτό λέγεται και Μικρό Πανί), στο νότιο άκρο του σημερινού οικισμού των Κυθηρίων, μεταξύ των οδών Θεσμοφορίων, Κλειούς, Ολόρου και Ηγησιπύλης.  Τα ερείπια του Ιερού ανακάλυψε με κανονική ανασκαφή το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο το 1929.  Μάλιστα πάνω στα ερείπια του Ιερού είχε χτιστεί και μια παλαιοχριστιανική εκκλησία, η Αγία Άννα, γι αυτό ο λόγος λέγεται και της Αγίας Άννας.  Η εκκλησία είχε διαστάσεις 5χ11 και είχε μόνο μία κόγχη.  Δυστυχώς όμως κατά τη διάρκεια της Κατοχής οι Γερμανοί κατέστρεψαν όλα αυτά τα ευρήματα για να κατασκευάσουν οχυρωματικά έργα, που θα προστάτευαν το αεροδρόμιο.

Σήμερα ο λόφος είναι φυτεμένος με πεύκα αλλά διατηρεί τα πολυβολεία των Γερμανών και τα ίχνη της Αγ. Άννας.  Τίποτα όμως δεν μαρτυρεί την ιστορία του.

Πηγή: "Γνωρίζω τον τόπο μου μέσα από περιβαλλοντικά μονοπάτια"