Την ομόφωνη άρνησή του να συναινέσει στην εκτέλεση εργασιών εκσκαφής από την εταιρεία «Ελληνικό Μ.Α.Ε.» (Lamda Development) στην εκβολή του ρέματος Τραχώνων εξέφρασε το Δημοτικό Συμβούλιο Αλίμου, εμμένοντας στην προστασία του θεσμοθετημένου υγροτόπου «Παράλιο Έλος Λουτρών Αλίμου».
Στην εισήγησή του, ο Δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, ξεκαθάρισε ότι η προγενέστερη ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου (118/2025), με την οποία απαγορεύτηκε κάθε παρέμβαση εντός της προστατευόμενης περιοχής, παραμένει σε πλήρη ισχύ. Η σχετική προσφυγή της εταιρείας κατά της απόφασης έχει ήδη απορριφθεί από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και εκκρεμεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση οι εργασίες
Ο κ. Κονδύλης σημείωσε πως, αν και αρχικά προβληματίστηκε υπό το πρίσμα της πολιτικής προστασίας, τυχόν παροχή άδειας για εργασίες χωρίς τις απαραίτητες περιβαλλοντικές μελέτες και ειδικές αδειοδοτήσεις για τον υγροβιότοπο θα συνιστούσε παράτυπη ενέργεια. «Εάν εμείς χορηγήσουμε άδεια να γίνουν εργασίες, δεν νομιμοποιούμε τη διαδικασία, αλλά παρανομούμε και εμείς μαζί με όποιους κάνουν τα έργα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι δεν στοιχειοθετείται άμεσος πλημμυρικός κίνδυνος, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και κατά την κακοκαιρία Daniel η περιοχή δεν αντιμετώπισε προβλήματα. Όπως εξήγησε, η όποια πίεση δημιουργείται οφείλεται στον εσφαλμένο σχεδιασμό του επενδυτή, καθώς τα έργα υποδομής οφείλουν να κατασκευάζονται από τις εκβολές προς τις πηγές (κατάντι προς ανάντι) και όχι το αντίστροφο.
Σε τροχιά επανασχεδιασμού η εκβολή του ρέματος
Ως θετική εξέλιξη, ο Δήμαρχος Αλίμου ανέφερε ότι ο Δήμος βρίσκεται σε διαβούλευση με την εταιρεία, με τη συμμετοχή και του νομικού συμβούλου Κωνσταντίνου Βαϊνανίδη, προκειμένου να τροποποιηθεί ο σχεδιασμός. Στόχος είναι η εκβολή του ρέματος να μετατοπιστεί στη φυσική της θέση, κοντά στο λιμανάκι των ψαράδων, με δέσμευση της εταιρείας για την αποκατάσταση και επανακατασκευή όποιων υποδομών επηρεαστούν.
Το Δημοτικό Συμβούλιο υιοθέτησε πλήρως τη νομική γνωμοδότηση του κ. Βαϊνανίδη, καλώντας την «Ελληνικό Μ.Α.Ε.» να επισπεύσει τις μελέτες για τη νέα τροποποιημένη πρόταση, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι σε περίπτωση αυθαίρετων επεμβάσεων θα προσφύγει άμεσα στις αρμόδιες διοικητικές, δικαστικές και εισαγγελικές αρχές.
Η γνωμοδότηση Βαϊνανίδη:
‘Από τα στοιχεία που έχουν τεθεί υπόψη μου προκύπτει ότι ο χώρος στον οποίο προτείνεται η πραγματοποίηση των εκσκαφών βρίσκεται εντός των ορίων του νομοθετικά προστατευόμενου μικρού αστικού παράκτιου υγροτόπου κατηγορίας Β΄ «Παράλιο Έλος Λουτρών Αλίμου».
Πρόκειται για τον ίδιο χώρο στον οποίο ο Δήμος Αλίμου, με την υπ’ αριθ. 118/2025 ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, απαγόρευσε την εκτέλεση εργασιών, προκειμένου να αποτρέψει την καταστροφή του υγροτοπικού οικοσυστήματος, μετά την διαπίστωση ότι η υλοποίηση των σχεδίων της ΕΛΛΗΝΙΚΟ Μ.Α.Ε. οδηγούσε με βεβαιότητα στην καταστροφή του Υγρότοπου, πράγμα που δεν είχε γίνει αντιληπτό από τις αρμόδιες αρχές, επειδή σε καμία περιβαλλοντική ή άλλη μελέτη του Επενδυτή, η οποία είχε οδηγήσει στην οριοθέτηση του ρέματος Τραχώνων δεν αναφερόταν η ύπαρξη του Υγρότοπου, καίτοι ήταν Υγρότοπος προστασίας κατηγορίας Β’ και είχε επιστημονικά πιστοποιηθεί ότι φιλοξενεί κρισίμως κινδυνεύουσα και αυστηρά προστατευόμενη πανίδα.
Η απόφαση αυτή εξακολουθεί να ισχύει, ενώ η σχετική προσφυγή κατ’ αυτής απορρίφθηκε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και εκκρεμεί αίτηση ακύρωσής του Επενδυτή ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Παράλληλα, για τις επεμβάσεις που έλαβαν χώρα στον ίδιο χώρο, και οδήγησαν στην έκδοση της απόφασης 118/2025 με την οποία απαγορεύτηκε στην ΕΛΛΗΝΙΚΟ Μ.Α.Ε και τους προστηθέντες της να κάνουν εργασίες εντός των ορίων του υγρότοπου, έχει επιληφθεί η αρμόδια εισαγγελική αρχή και εκκρεμούν σχετικές διαδικασίες.
Νομική και τεχνική εκτίμηση
Από τα μέχρι σήμερα στοιχεία δεν προκύπτει ότι οι προτεινόμενες εργασίες συνοδεύονται από τις απαιτούμενες περιβαλλοντικές και τεχνικές μελέτες ούτε ότι έχει αξιολογηθεί η συμβατότητά τους με το προστατευόμενο υγροτοπικό οικοσύστημα, την ύπαρξη του οποίου και την ανάγκη βελτίωσης και αποκατάστασής του δεν φέρεται να έχει αποδεχθεί εγγράφως μέχρι σήμερα η ΕΛΛΗΝΙΚΟ Μ.Α.Ε., όπως δεν έχει αποδεχθεί και την αρμοδιότητα του Δήμου για την προστασία των μικρών παράκτιων υγρότοπων.
Επιπρόσθετα, δεν τεκμηριώνεται άμεση και επικείμενη ανάγκη εκτέλεσης των εργασιών λόγω κινδύνου πλημμυρικών φαινομένων, δεν έχει προσκομισθεί μελέτη που να αξιολογεί τις επιπτώσεις των εργασιών στον υγρότοπο και να προβλέπει μέτρα προστασίας ή αποκατάστασής του, δεν έχει αναληφθεί δέσμευση για τη διατήρηση και αποκατάσταση των υγροτοπικών χαρακτηριστικών της περιοχής και εξακολουθεί να εκκρεμεί η δικαστική αμφισβήτηση από μέρους του Επενδυτή της υπ’ αριθ. 118/2025 απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου.
Περαιτέρω, με δεδομένο ότι ο χώρος των προτεινόμενων εργασιών βρίσκεται εντός των ορίων του προστατευόμενου υγροτόπου, η εκτέλεση τεχνικών εργασιών χωρίς την απαιτούμενη επιστημονική τεκμηρίωση και περιβαλλοντική αδειοδότηση που θα λαμβάνει υπόψη της την ύπαρξη και ανάγκη διάσωσης, βελτίωσης και αποκατάστασης του Υγρότοπου, δεν δύναται να θεωρηθεί νόμιμη. Συνεπώς, ο Δήμος δεν διαθέτει νόμιμη δυνατότητα να επιτρέψει ή να νομιμοποιήσει τέτοιες επεμβάσεις διά απλής συναίνεσης ή σιωπηρής συμφωνίας.
Αντίθετα, τυχόν παροχή σχετικής άδειας ή και η ανοχή των προτεινόμενων εργασιών θα ήταν ασύμβατη με την υποχρέωσή του να προστατεύει τον υγρότοπο με βάση την υφιστάμενη περιβαλλοντική νομοθεσία. Επιπλέον, αποδοχή εργασιών στον ίδιο ακριβώς χώρο όπου η απόφαση 118/2025 είχε απαγορεύσει αντίστοιχες επεμβάσεις, με δεδομένο ότι δεν υπάρχει μέχρι σήμερα κάποια γραπτή διαβεβαίωση της ΕΛΛΗΝΙΚΟ Μ.Α.Ε. ότι προτίθεται να αποκαταστήσει τον υγρότοπο και να εγκαταλείψει το σχέδιό της εκτροπής των εκβολών μέσα στο Β’ Αλίπεδο Αλίμου, που δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί χωρίς την επίχωση σημαντικού μέρους της κοίτης και των σημερινών εκβολών του ρέματος που αποτελούν μέρος του Υγρότοπου, θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρή αντίφαση ως προς τη διοικητική θέση του Δήμου και να επηρεάσει δυσμενώς τις εκκρεμείς διοικητικές, δικαστικές και ποινικές διαδικασίες.
Τέλος, σε ό,τι αφορά τους ισχυρισμούς περί κινδύνου πλημμύρας, δεν προκύπτει από τα διαθέσιμα πραγματικά και ιστορικά στοιχεία ότι η μη εκτέλεση των αιτούμενων εργασιών δημιουργεί άμεσο κίνδυνο πλημμύρας. Σε κάθε περίπτωση, η ευθύνη για τυχόν προβλήματα που σχετίζονται με τον σχεδιασμό, τη μελετητική επάρκεια, τη σειρά εκτέλεσης και την αδειοδότηση των έργων βαρύνει τους φορείς που τα συνέταξαν και τα υλοποιούν και δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο παράκαμψης των απαιτήσεων προστασίας του υγροτόπου.
Συμπέρασμα
Κατόπιν των ανωτέρω, φρονούμε ότι:
1. Η υπ’ αριθ. 118/2025 ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου εξακολουθεί να ισχύει πλήρως, καθόσον δεν έχει ανακληθεί, τροποποιηθεί ή ακυρωθεί με δικαστική απόφαση.
2. Δεν συντρέχει νόμιμος ή πραγματικός λόγος που να δικαιολογεί την παροχή συναίνεσης του Δήμου για την εκτέλεση των αιτούμενων εργασιών εντός του επίμαχου χώρου.
3. Εφόσον ο χώρος βρίσκεται εντός των ορίων του προστατευόμενου υγροτόπου και δεν υφίστανται οι αναγκαίες μελέτες και εγκρίσεις, οι προτεινόμενες εργασίες δεν μπορούν να θεωρηθούν νομίμως επιτρεπτές.
4. Ο Δήμος οφείλει να ενημερώσει άμεσα την ΕΛΛΗΝΙΚΟ Μ.Α.Ε. ότι εάν διαπιστωθεί η εκτέλεση εργασιών εντός των ορίων του προστατευόμενου υγροτόπου κατά παράβαση της απόφασης 118/2025 του Δημοτικού Συμβουλίου, θα προβεί σε κάθε νόμιμη ενέργεια ενώπιον των αρμόδιων διοικητικών, δικαστικών και εισαγγελικών αρχών για την προστασία του υγροτόπου.
