Ένα άρθρο της Μαρίας Μαρκαντωνάκη / Κλινική Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια
Η πρώτη μέρα στο Δημοτικό Σχολείο είναι μια στιγμή που οι περισσότεροι γονείς περιμένουν με συγκίνηση. Από τη μία πλευρά υπάρχει η χαρά και η περηφάνια: «Το παιδί μου μεγάλωσε και ξεκινά το Δημοτικό!». Από την άλλη, όμως, μπορεί να εμφανιστούν αγωνία, ανασφάλεια και πολλά ερωτήματα: Θα προσαρμοστεί; Θα κάνει φίλους; Θα τα καταφέρει με τα μαθήματα; Θα είναι ανεξάρτητο; Θα το προσέχει η δασκάλα; Κι αν κλαίει όταν φύγω;
Η μετάβαση από το Νηπιαγωγείο στην Α΄ Δημοτικού είναι μια σημαντική αλλαγή όχι μόνο για το παιδί, αλλά και για ολόκληρη την οικογένεια. Το παιδί καλείται να προσαρμοστεί σε ένα νέο περιβάλλον, νέους κανόνες, περισσότερες απαιτήσεις και μεγαλύτερη αυτονομία. Είναι πιθανό τις πρώτες εβδομάδες να εμφανίσει κούραση, εκνευρισμό, άρνηση, κλάμα ή δυσκολία στον αποχωρισμό. Αυτές οι αντιδράσεις δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι «κάτι δεν πάει καλά». Συχνά αποτελούν μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας προσαρμογής.
Ταυτόχρονα, οι γονείς χρειάζεται να διαχειριστούν το δικό τους άγχος. Και εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία: τα παιδιά αντιλαμβάνονται πολύ εύκολα την αγωνία μας. Όταν ο γονιός επαναλαμβάνει «Μήπως δυσκολευτείς;», «Πρόσεχε!», «Να μου πεις αν γίνει κάτι», μπορεί άθελά του να μεταδώσει στο παιδί το μήνυμα ότι το σχολείο είναι κάτι επικίνδυνο ή δύσκολο.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;
- 1. Δείξτε εμπιστοσύνη.
Πείτε: «Ξέρω ότι είναι κάτι καινούργιο, αλλά πιστεύω ότι θα τα καταφέρεις. Κι εγώ είμαι εδώ όταν με χρειαστείς.»
- 2. Δημιουργήστε σταθερή καθημερινή ρουτίνα.
Ώρα ύπνου, πρωινό ξύπνημα, προετοιμασία της σχολικής τσάντας και χρόνος για ξεκούραση βοηθούν το παιδί να νιώθει ασφάλεια και προβλεψιμότητα.
- 3. Μην απαιτείτε άμεση προσαρμογή.
Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό. Κάποιο θα προσαρμοστεί μέσα σε λίγες ημέρες και κάποιο άλλο θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο.
- 4. Ακούστε χωρίς να κρίνετε.
Αν το παιδί πει «Δεν θέλω να πάω σχολείο», αντί για «Μα γιατί; Όλα τα παιδιά πάνε», δοκιμάστε: «Ακούω ότι σήμερα σου φαίνεται δύσκολο. Θέλεις να μου πεις τι σε δυσκολεύει περισσότερο;»
- 5. Αποφύγετε τις συγκρίσεις.
Το «Ο φίλος σου ήδη διαβάζει μόνος του» μπορεί να ενισχύσει την ανασφάλεια. Επιβραβεύστε την προσπάθεια και την πρόοδο του δικού σας παιδιού.
- 6. Δώστε χώρο στην αυτονομία.
Αφήστε το παιδί να οργανώνει σταδιακά την τσάντα του, να τακτοποιεί τα πράγματά του και να αναλαμβάνει μικρές ευθύνες. Η αυτονομία χτίζει αυτοπεποίθηση.
- 7. Συνεργαστείτε με τον εκπαιδευτικό.
Όταν υπάρχει πραγματική δυσκολία, η επικοινωνία γονέα και εκπαιδευτικού πρέπει να γίνεται με ψυχραιμία και διάθεση συνεργασίας.
Και ίσως το σημαντικότερο: δεν χρειάζεται να είμαστε τέλειοι γονείς. Χρειάζεται να είμαστε διαθέσιμοι, σταθεροί και υποστηρικτικοί.
Η πρώτη Δημοτικού δεν είναι μια εξέταση που πρέπει να περάσει το παιδί. Είναι η αρχή μιας μεγάλης διαδρομής. Και ο ρόλος του γονέα δεν είναι να περπατήσει τη διαδρομή αντί για το παιδί, αλλά να βρίσκεται δίπλα του, να του κρατά το χέρι όταν χρειάζεται και, κυρίως, να του δείχνει ότι πιστεύει στις δυνάμεις του.
Καλή σχολική χρονιά σε όλους!
Ας ευχηθούμε η πρώτη Δημοτικού να γίνει για κάθε παιδί η αρχή ενός όμορφου ταξιδιού γεμάτου γνώσεις, φίλους, χαμόγελα, μικρές κατακτήσεις και μεγάλα όνειρα.
Μαρκαντωνάκη Μαρία
Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια παιδιού, εφήβου και οικογένειας.
Υπεύθυνη του Κέντρου Ψυχολογικής Υποστήριξης και Λογοθεραπείας Αλίμου.(ΚΕΨΥΛ)
