Θα έχετε σίγουρα παρατηρήσει ότι τους τελευταίους μήνες, κάποιες μέρες στο τέλος κάθε μήνα, έξω από τον «Σκλαβενίτη» της Θουκυδίδου, στέκεται ένας πωλητής του περιοδικού δρόμου «σχεδία».
Φορώντας το χαρακτηριστικό κόκκινο γιλέκο με τη διαπίστευση, πουλάει το περιοδικό. Έτυχε να το αγοράσουμε και μας έκανε εντύπωση το υψηλό επίπεδο των άρθρων και των φωτογραφιών, κάτι που δεν φανταζόμαστε ότι θα δούμε σε ένα περιοδικό δρόμου.
Θελήσαμε να μάθουμε πως ξεκίνησε η ιδέα για τη «σχεδία» και ποιος είναι πίσω από αυτό το κοινωνικό βοήθημα. Την ημέρα που πήγαμε στα γραφεία του περιοδικού, έτυχε να συμπέσουμε με ένα γκρουπ Ελβετών φοιτητών που έπαιρνε μέρος στο πρόγραμμα των «Διαδρομών».
Ξεναγός του γκρουπ ήταν ο Λάμπρος. Ένας πρώην άστεγος, ο οποίος με την υποστήριξη που του παρέχει η «σχεδία», κατάφερε πριν λίγες ημέρες και μετά από τρία χρόνια περιπλάνησης, να στεγαστεί σε μια μικρή γκαρσονιέρα. Ακούσαμε την συγκινητική ιστορία του Λάμπρου και είδαμε την λάμψη στο πρόσωπό του, όταν μας έδειξε το κλειδί του «σπιτιού» του και γεμάτος συγκίνηση μας μίλησε για την μακαρονάδα που έφτιαξε το πρώτο βράδυ!
Μετά από αυτή την μικρή «ξενάγηση», συναντήσαμε τον υπεύθυνο του περιοδικού και διευθυντή σύνταξης, Χρήστο Αλεφάντη.
Κύριε Αλεφάντη, πως ξεκίνησε η ιδέα για τη «σχεδία»;
Όλα ξεκίνησαν το 2005, όταν ζούσα στην Αυστραλία και δούλευα ως δημοσιογράφος. Έτυχε να διαβάσω σε μία εφημερίδα ότι υπάρχει Εθνική Ομάδα Ποδοσφαίρου που απαρτίζεται από άστεγους της Αυστραλίας. Ξεκίνησα λοιπόν και πήγα στην προπόνηση και αυτό που είδα με συγκλόνισε. Είδα τη χαρά στα πρόσωπα αυτών των ανθρώπων από κάτι τόσο απλό! Έγραψα τότε ένα σχετικό άρθρο, το οποίο δημοσιεύτηκε στο «Ε» της Ελευθεροτυπίας.
Μετά από λίγους μήνες, επέστρεψα στην Ελλάδα και ξεκίνησα δουλειά στο περιοδικό «Γαλέρα», στα Εξάρχεια. Απέναντι από το γραφείο μου, βρισκόταν ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο. Κάθε πρωί έβλεπα να βγαίνουν από αυτό τρεις άνθρωποι, να φεύγουν και να γυρίζουν το βράδυ. Άρχισα να αναρωτιέμαι που πάνε, τι τρώνε, γενικά πως είναι η ζωή τους.
Το επόμενο καλοκαίρι, του 2006 δηλαδή, ήταν το Παγκόσμιο Κύπελλο της Γερμανίας και κάναμε για το περιοδικό ένα θέμα για το Παγκόσμιο Κύπελλο Αστέγων. Έτσι κάπως γεννήθηκε η ιδέα να κάνουμε μια ποδοσφαιρική ομάδα αστέγων και στην Ελλάδα. Μετά από επαφές με τους διοργανωτές του Παγκόσμιου Κυπέλλου Αστέγων και φορείς που παρέχουν υποστήριξη σε αστέγους, πρόσφυγες, παιδιά στην απεξάρτηση, τον Μάρτιο του 2007 ξεκινήσαμε την ομάδα και τον Ιούλιο του 2007 πήραμε μέρος στο Παγκόσμιο Κύπελλο.
Το όνομα «σχεδία» πως προέκυψε; Και πότε ξεκίνησε η κυκλοφορία του;
Το όνομα είναι συμβολικό. Μετά το ναυάγιο…έρχεται η βοήθεια. Το περιοδικό ξεκίνησε να βγαίνει το 2013. Ευτυχώς τον πρώτο χρόνο, είχαμε την χρηματοδότηση του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος», το οποίο βοήθησε σημαντικά.
Και πως ακριβώς γίνεται η πώληση, τα έσοδα και πως βοηθούνται οι πωλητές ;
Το πιο σημαντικό είναι ότι οι πωλητές σταματούν να είναι αόρατοι στην κοινωνία. Δραστηριοποιούνται, έρχονται σε επαφή με τον κόσμο, αισθάνονται ότι είναι χρήσιμοι. Η κυριότερη βοήθεια προς αυτούς είναι η ενεργοποίησή τους. Να αισθανθούν ότι μπορούν να ξαναλειτουργήσουν. Από εκεί και πέρα, το περιοδικό κοστίζει 3 ευρώ, από τα οποία το 1,5 ευρώ πηγαίνει απευθείας στον πωλητή.
Μπορεί οποιοδήποτε πολίτης να γίνει πωλητής ;
Πωλητές γίνονται οι άστεγοι, οι άνεργοι και γενικά άνθρωποι που ζουν κάνω από το όριο της φτώχειας. Τους δίνουμε τη δυνατότητα, να μη ζητιανεύουν, αλλά να ζουν με αξιοπρέπεια. Δεν πουλάνε την κατάστασή τους, πουλάνε εργασία. Υπάρχουν πωλητές από 20 μέχρι 79 χρονών! Τους πολύ μεγαλύτερους τους κρατάμε στα γραφεία και ασχολούνται με την αποστολή του περιοδικού στην επαρχία.
Ο κόσμος πως τους αντιμετωπίζει ;
Οι άστεγοι έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια. Δεν είναι όπως ήταν παλιά που άστεγοι ήταν συνήθως οι εγκληματίες, οι απατεώνες και εκείνοι που δεν ήθελαν να δουλέψουν. Τώρα, ανά πάσα στιγμή κάποιος μπορεί να χάσει την δουλειά του. Οι άνθρωποι λοιπόν το γνωρίζουν αυτό και ξέρουν ότι μπορεί κάλλιστα να συμβεί και στον διπλανό τους, για να μην πω σε αυτούς τους ίδιους. Η αντιμετώπιση προς τους άστεγους λοιπόν, έχει αλλάξει.
Πως μπορεί να βοηθήσει κάποιος εθελοντικά ;
Με πάρα πολλούς και απλούς τρόπους. Από το περνάει από τα πόστα που είναι ο πωλητής, για υποστήριξη, για το αν χρειάζεται κάτι, μέχρι την παρουσία του, την παρακολούθηση, σε έναν Κυριακάτικο «αγώνα» πετάνκ, στο Ζάππειο!
Σε ποια μέρη της Ελλάδος μπορεί κάποιος να βρει κάποιον υπεύθυνο του περιοδικού ;
Προς το παρόν μόνο στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Ελπίζουμε όμως σύντομα να μπορέσουμε να υπάρξουν υπεύθυνοι και σε άλλες πόλεις.
Πόσα αντίτυπα πουλάτε κάθε μήνα και σε πόσα πόστα βρίσκονται οι πωλητές ;
Πουλάμε περίπου 25.000 αντίτυπα τον μήνα. Έχουμε γύρω στους 180 πωλητές και τα σημεία πώλησης είναι περίπου 100. Είμαστε το μόνο περιοδικό δρόμου παγκοσμίως, με λίστα αναμονής!
Μας έκανε εντύπωση η υψηλή ποιότητα των κειμένων και των φωτογραφιών.
Το 90% των κειμένων και των φωτογραφιών είναι από εθελοντές δημοσιογράφους και φωτογράφους. Στόχος μας δεν είναι να αγοράσει κάποιος το περιοδικό μόνο μία φορά ως ελεημοσύνη. Στόχος μας είναι να έχουμε τακτικούς αναγνώστες οι οποίοι αγοράζουν το περιοδικό επειδή τους αρέσει το περιεχόμενο.
Υπάρχουν και πωλητές που είναι μετανάστες ;
Ναι, έχουμε μερικούς μετανάστες. Προϋπόθεση είναι να μιλούν ελληνικά και να είναι νόμιμα στην χώρα.
Πρέπει να είναι συγκλονιστικό το συναίσθημα ότι βοηθάτε ανθρώπους.
Είναι όντως συγκλονιστικό να βλέπεις κάποιον, ο οποίος πρωτομπαίνει στα γραφεία ηττημένος και απογοητευμένος και σε λίγες ημέρες να τον βλέπεις να χαμογελάει. Άνθρωποι που ψάχνουν στα σκουπίδια για ένα φαγητό, ή, που πιάνουν από κάτω την γόπα για να καπνίσουν, να καταφέρνουν σε λίγες ημέρες να αγοράζουν μόνοι τους φαγητό ή τσιγάρα.
Κάνετε και άλλες δράσεις ;
Ναι, οργανώνουμε εκθέσεις φωτογραφίας, κεραμικών, επισκέψεις σε Μουσεία, γενικά κάνουμε απλά πράγματα, καθημερινά έτσι ώστε να μην αισθάνονται αυτοί οι άνθρωποι κοινωνικά αποκομμένοι. Επίσης, έχουμε εθελοντές ψυχολόγους που βοηθάνε αυτά τα άτομα να ενταχθούν ξανά στην κοινωνία.
Κάτι ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι, η «σχεδία» έχει αναλάβει τη διοργάνωση του 22ου Διεθνούς Συνεδρίου Δικτύου Περιοδικών Δρόμου. Θα γίνει 14 με 16 Ιουνίου 2016, στον συνεδριακό χώρο της Εθνικής Ασφαλιστικής, δίπλα στη «Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών». 115 περιοδικά δρόμου, από 36 χώρες, με 1,4 εκατομμύρια φύλλα μέση κυκλοφορία ανά μήνα και 6.000.000 αναγνώστες, σε ένα συνέδριο!
Ακόμη, 10 με 17 Ιουλίου θα γίνει το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου Αστέγων στη Γλασκώβη, όπου και εκεί θα συμμετέχουμε με την Εθνική Αστέγων.
Ποιος είναι ο μελλοντικός στόχος για τη «σχεδία» ;
Ο στόχος μας είναι να φτάσει στη στεριά η «σχεδία». Να μην χρειάζεται πια! Αυτό θα σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν πια άστεγοι!
Ευχαριστήσαμε τον κύριο Αλεφάντη για τον πολύτιμο χρόνο που μας προσέφερε και για όλα αυτά τα ξεχωριστά που μας ενημέρωσε.
Δεν μπορούμε να κρύψουμε ότι η επίσκεψή μας εκεί, μας προξένησε δέος και συγκίνηση για τη γενναιοδωρία και την αφοσίωση που δείχνουν ορισμένοι άνθρωποι προς τους συνανθρώπους μας.
Μίλησε στην Ελισάβετ Μιτσού και στον Ευστάθιο Κατσίπη
Φωτογραφίες: Alimos Online
